Mapa Republiki Południowej Afryki z miastami
Mapa Republiki Południowej Afryki (RPA) ukazuje kraj leżący na samym południu kontynentu – największą gospodarkę Afryki Sub-Saharyjskiej, kraj trzech stolic, dwóch oceanów i jedenastu języków urzędowych. RPA to kraj o niezwykłej różnorodności geograficznej, od pustyni Kalahari po subtropikalne wybrzeże Oceanu Indyjskiego.
RPA zajmuje 1 221 037 km² i zamieszkiwana jest przez ok. 62 miliony ludzi. Mapa RPA z miastami pokazuje, że największą koncentrację ośrodków miejskich stanowi Konurbacja Gauteng – skupisko miast wokół Johannesburga i Pretorii w centrum-wschodniej części kraju. RPA jest jedynym afrykańskim krajem z trzema różnymi stolicami pełniącymi różne funkcje państwowe.
Mapa administracyjna RPA – 9 prowincji
Mapa administracyjna RPA po upadku apartheidu (1994) pokazuje 9 prowincji, które zastąpiły dawny podział na 4 prowincje i 10 bantustanów (homelands). Prowincje mają własne legislatury i rządy. Na mapie RPA z prowincjami wyróżniają się: Gauteng – najmniejsza, ale najgęściej zaludniona (ok. 16 mln) i wytwarzająca ok. 35% PKB kraju; Prowincja Przylądkowa Zachodnia z Kapsztadem; KwaZulu-Natal z Durbanem oraz Limpopo i Mpumalanga na północnym wschodzie.
Prowincja Przylądkowa Północna jest największą prowincją RPA pod względem powierzchni (ok. 373 000 km²), ale jedną z najsłabiej zaludnionych – obejmuje rozległy interior z pustyniami Kalahari i Karru. Na mapie RPA z regionami widoczna jest też enklawa – Królestwo Lesotho jest całkowicie otoczone przez terytorium RPA.
Położenie geograficzne RPA na mapie Afryki
Mapa Afryki z zaznaczoną RPA pokazuje kraj zajmujący cały południowy kraniec kontynentu. RPA graniczy z Namibią na północnym zachodzie, Botswaną na północy, Zimbabwe na północnym wschodzie, Mozambikiem i Eswatini na wschodzie. W centralnej wschodniej części RPA leży otoczone ze wszystkich stron Lesotho – kraj-enklawa bez dostępu do morza. RPA ma dostęp zarówno do Oceanu Atlantyckiego (zachód) jak i Oceanu Indyjskiego (południe i wschód) – z łączną linią brzegową ok. 2798 km.
Trzy stolice RPA na mapie
Unikatowym rozwiązaniem widocznym na mapie administracyjnej RPA jest posiadanie trzech stolic. Pretoria (oficjalnie: Tshwane) pełni rolę stolicy administracyjnej i jest siedzibą rządu oraz prezydenta. Kapsztad jest stolicą legislacyjną – tu zasiadają obie izby parlamentu. Bloemfontein natomiast to stolica sądownicza i siedziba Sądu Najwyższego RPA. Podział ten jest dziedzictwem kompromisu między dawnymi koloniami angielską i burską przy tworzeniu Unii Południowej Afryki w 1910 roku.
Największe miasta RPA na mapie
- Johannesburg – centrum gospodarcze i finansowe Afryki, ok. 6 mln w aglomeracji
- Kapsztad – stolica legislacyjna, symbol turystyki, Góra Stołowa, ok. 4,6 mln
- Durban (eThekwini) – największy port na Oceanie Indyjskim w Afryce, ok. 3,5 mln
- Pretoria (Tshwane) – stolica administracyjna, centrum rządowe, ok. 3,2 mln
- Port Elizabeth (Gqeberha) – port przemysłowy Prowincji Przylądkowej Wschodniej
- Bloemfontein (Mangaung) – stolica sądownicza, centrum Stanu Wolnego
Góry i rzeźba terenu RPA na mapie fizycznej
Mapa fizyczna RPA pokazuje, że kraj jest w większości wyżynny – centralne wyżyny (Highveld) leżą na wysokości 1200–1800 m n.p.m. i są otoczone krawędzią Wielki Wał (Great Escarpment), opadającą stromo ku wybrzeżom. Najefektowniejszą częścią Wielkiego Wału są góry Drakensberg w KwaZulu-Natal i Prowincji Przylądkowej Wschodniej – z kulminacją w szczycie Mafadi (3450 m n.p.m.) na granicy z Lesotho.
Ikoniczna Góra Stołowa (Table Mountain, 1086 m n.p.m.) w Kapsztadzie jest jednym z najsłynniejszych szczytów świata i wpisanym na Listę UNESCO Nowym Cudem Natury. Na mapie fizycznej RPA wyróżnia się też jałowa pustynia Karru w centrum kraju i pustynia Kalahari na północnym zachodzie.
Rzeki i wybrzeże RPA
Mapa hydrograficzna RPA pokazuje główną rzekę – Oranje (1860 km), największą rzekę RPA, biegnącą ze wschodu na zachód i uchodzącą do Atlantyku na granicy z Namibią. Rzeka Vaal, największy dopływ Oranje, jest kluczowym źródłem wody dla aglomeracji Gauteng. Rzeka Limpopo tworzy naturalną granicę z Botswaną i Zimbabwe na mapie północnej RPA.
Mapa wybrzeża RPA pokazuje wyraźną różnicę między zachodnią a wschodnią stroną – chłodny Prąd Benguelski od Atlantyku czyni zachodnie wybrzeże stosunkowo chłodnym i bezdeszczowym, podczas gdy ciepły Prąd Agulhas od Oceanu Indyjskiego zapewnia wschodniemu wybrzeżu ciepły, wilgotny klimat subtropikalny.
Transport i infrastruktura RPA
RPA dysponuje najbardziej rozwiniętą infrastrukturą transportową w Afryce Sub-Saharyjskiej. Mapa drogowa RPA pokazuje sieć autostrad skupioną wokół Johannesburga. Port w Durbanie jest największym portem w Afryce. Sieć kolejowa o długości ok. 20 000 km jest najrozleglejsza na kontynencie – choć wiele tras wymaga modernizacji.
Ciekawostki geograficzne RPA
RPA jest jedynym krajem na świecie z trzema odrębnymi stolicami. Wbrew powszechnej opinii, Przylądek Dobrej Nadziei nie jest najdalej na południe wysuniętym punktem Afryki – jest nim Przylądek Igielny (Cape Agulhas), leżący ok. 170 km dalej na wschód. To tutaj oficjalnie spotykają się wody Atlantyku i Oceanu Indyjskiego. RPA jest jedynym krajem Afryki w G20 (Grupa Dwudziestu największych gospodarek świata).
Najczęściej zadawane pytania o mapę RPA
Republika Południowej Afryki leży na samym południu kontynentu. Na mapie RPA widać, że kraj graniczy z Namibią (północny zachód), Botswaną (północ), Zimbabwe, Mozambikiem i Eswatini (wschód). Wewnątrz RPA leży Lesotho – enklawa bez dostępu do morza. RPA ma dostęp do Oceanu Atlantyckiego i Indyjskiego jednocześnie.
RPA ma trzy stolice pełniące różne funkcje. Na mapie RPA widoczne są: Pretoria (stolica administracyjna, siedziba rządu), Kapsztad (stolica legislacyjna, siedziba parlamentu) i Bloemfontein (stolica sądownicza, siedziba Sądu Najwyższego). To unikatowe w skali światowej rozwiązanie wynikające z historycznego kompromisu z 1910 roku.
Największym miastem RPA jest Johannesburg (ok. 6 mln w aglomeracji) – centrum gospodarcze Afryki. Na mapie RPA z miastami widoczne są też: Kapsztad (4,6 mln, turystyczna perła), Durban (główny port na Oceanie Indyjskim), Pretoria (stolica administracyjna) i Bloemfontein. Gauteng łączy Johannesburg i Pretorię w jedno megaurbanistyczne centrum.
Mapa administracyjna RPA po 1994 roku pokazuje 9 prowincji: Gauteng, Prowincja Przylądkowa Zachodnia, KwaZulu-Natal, Limpopo, Mpumalanga, Prowincja Przylądkowa Północna (największa), Stan Wolny, Prowincja Przylądkowa Wschodnia i Północno-Zachodnia. Każda ma własną legislaturę i rząd prowincjonalny.
Przylądek Dobrej Nadziei leży na południowo-zachodnim krańcu RPA, ok. 50 km na południe od Kapsztadu. Na mapie RPA jest częścią półwyspu Kapsztadzkiego. Wbrew popularnej opinii, to nie jest najbardziej wysunięty punkt Afryki na południe – jest nim Przylądek Igielny (Cape Agulhas) ok. 170 km dalej na wschód.
Republika Południowej Afryki zajmuje 1 221 037 km², będąc 25. największym krajem świata i ósmym w Afryce. Zamieszkuje ją ok. 62 miliony ludzi. Na mapie Afryki RPA zajmuje cały południowy kraniec kontynentu. Kraj ma ok. 2798 km linii brzegowej wzdłuż Atlantyku i Oceanu Indyjskiego.
Na mapie fizycznej RPA dominuje Wielki Wał z górami Drakensberg – najwyższy szczyt to Mafadi (3450 m) na granicy z Lesotho. Ikoniczna Góra Stołowa (1086 m) w Kapsztadzie to symbol RPA i jeden z Nowych Cudów Natury. Pustynia Karru i Kalahari zajmują rozległy, słabo zaludniony interior kraju.